اصول اساسی مطالعه

بهمن, ۱۳۹۶ بدون نظر روانشناسی و یادگیری, کنکور, مشاوره

برای یک مطالعه‌ی موثر و مفید چه اصولی باید رعایت شود؟

چگونه می‌توان بهره وری مطالعه را افزایش داد؟

نکاتی که دراین قسمت مطرح می‌شوند شایدخیلی ساده  به نظر برسند، اما همین نکات ساده به میزان غیرقابل تصوری درکیفیت مطالعه تاثیر دارند.

این اصول،تقریبا ارتباطی با موضوع یا عنوان درسی ندارند و به عبارت بهتر، اصولی هستند که باید همیشه و در هر درسی رعایت شوند.

یک نکته‌ی ظریف دراستفاده از این اصول آن است که دانش آموزان تصور می‌کنند باید زمانی راصرف آنها نمایند، درصورتی که از وقت خود می‌توانند به شکل دیگری بهره ببرند. این تصور غیرمنطقی باعث می‌شود دانش آموزان به همان شیوه های نادرست خود ادامه دهند. برخلاف تصور، رعایت این اصول، حتی اگر در ابتدای کار زمانی را از وقت دانش آموزان بگیرد، در ادامه به شدت موجب صرفه جویی در زمان خواهد شد.

  1. کل خوانی

یک اشکال مهم دانش آموزان در مطالعه این است که آنها مطالب را جزء جزء خوانده و بعد این اجزاء را به هم ارتباط می‌دهند.کل‌خوانی یک اصل بسیار مهم درمطالعه است ومنظوراز آن به زبان ساده این است که قبل ازشروع به مطالعه هر کتاب یا موضوع کلی، ابتدا باید چهارچوب یا طرح کلی از آن در ذهن ایجاد کنیم. کلی‌خوانی باعث ایجاد ارتباط بیشتر بین مطالب و همچنین ایجاد نظم ذهنی می‌شود. بنابراین درمطالعه توصیه می‌شود وقتی کتاب یایک موضوع کلی راشروع می‌کنید ابتدا بر فهرست مطالب توجه وتمرکز نمایید و ببینید چه ارتباطی بین مطالب وجود دارد؟ درمورد کدام موضوعات سابقه‌ی ذهنی دارید و کدام مطالب جدید هستند؟ بعد از آن در یک فرصت زمانی مناسب و با حوصله و تامل کتاب را از ابتدا تا انتها ورق بزنید و مجموعه مطالب آن را مرور نمایید. مطمئن باشید همین کار ساده و وقت اندکی که برای بررسی فهرست و مرور مطالب صرف می‌کنید، بازده مطالعه شما را چندین برابر افزایش خواهد داد.

کلید

با رعایت اصل کل خوانی به ارتباط بین مطالب و ایجاد نظم ذهنی خود کمک کنید.

  1. توجه به عناوین و سرفصلها

هر مطلب کلی از کتاب وبخشهای مختلف آن از یک سری سرفصلها و عناوین فرعی تشکیل شده است. شاید باور نکنیدکه همین سر فصلها و عناوین فرعی چقدر در یادگیری و درک بهتر مطلب می‌توانند مؤثر باشند. شاید برای شما پیش آمده باشد که در سر جلسه امتحان به سؤالی بر خورده اید که می‌دانید حتما جواب آن را خوانده‌اید ولی هر چه به ذهن خود فشار می‌آورید آن جواب را به خاطر نمی آورید. دلیل این امر همین است که درحین مطالعه عناوین را مانند متن کتاب خوانده اید.

توجه و تمرکز بر سرفصلها و عناوین فرعی نه تنها موجب تقویت هشیاری می‌شود، بلکه باعث می‌گردد شما ارتباط بین مطالب را گم نکنید و بدانید که بین قسمتهای مختلف یک موضوع چه ارتباطی وجود دارد. بنابراین توصیه می‌کنیم که درآغاز هرفصل، هم به موضوع اصلی و هم  به عناوین فرعی با دقت بیاندیشید وسعی کنید درذهن خود ارتباط بین مطالب را با دقت جا بیاندازید.

کلید

بر روی سرفصلها و عناوین فرعی تامل و تمرکز کنید.

  1. ارتباط مطالب

از نظر روانشناسی،یادگیری وقتی معنی دار است که بین مطالب قبلی و جدید ارتباط ایجاد شود. سعی بر حفظ نمودن به جای درک و فهم مطالب، باعث عدم شکل گیری این ارتباط می‌شود. یک دلیل اصلی ضعف دانش آموزان در دروس ریاضی همین نکته است. اصولا دراکثر دروس یک ارتباط پله‌ای بین مطالب وجود دارد و هرچه این ارتباط قوی‌تر باشد پیشرفت درسی نیز از سرعت بیشتری برخوردار خواهد بود. بنابراین وقتی شما مطلبی را خوب متوجه نمی‌شوید و با این ضعف پیش می‌روید، این ضعف فقط درهمان نقطه باقی نمی‌ماند و ارتباط بین سایر مطالب را هم متزلزل می‌کند.

کلید

با درک و فهم بهتر موضوعات، به ارتباط مطالب و در نتیجه افزایش سطح یادگیری خود کمک کنید.

  1. شیوه ی یادگیری

دو شیوه‌ی یادگیری وجود دارد؛ متراکم و فاصله دار. در شیوه‌ی متراکم، فرد وقتی شروع به مطالعه می‌کند تا زمانی که فرصت دارد پیش می‌رود واستراحتی برای خود درنظرنمی‌گیرد. اما در شیوه‌ی فاصله دار، فرد زمانهایی را برای مطالعه وزما نها یی  نیز برای استراحت درنظر می‌گیرد. مثلا اگر ۴ ساعت وقت دارد بعد از هر مطالعه ۶۰- ۷۰ دقیقه‌ای یک فرصت استراحت ۱۰ دقیقه ای به خود می‌دهد.

پژوهشها نشان داده اندکه یادگیری فاصله دار نتایجی به مراتب بهتر از یادگیری متراکم دارد. عده‌ای با این تصور که هیچ زمانی را از دست ندهند فرصت استراحت را هم مغتنم شمرده و به کار خود ادامه می‌دهند. اما مطمئن باشید که این فرصت نه تنها زمان از دست رفته نیست بلکه تا حد غیر قابل تصوری، بهره وری مطالعه را افزایش می‌دهد.

کلید

ساعات و فرصتهای مطالعه را به زمانهایی برای مطالعه و زمانهایی  برای استراحت تقسیم کنید.

نتیجه گیری

۱- با رعایت اصل کل خوانی به ارتباط بین مطالب و ایجاد نظم ذهنی خود کمک کنید.

۲- بر روی سرفصلها و عناوین فرعی تامل و تمرکز کنید.

۳- با درک و فهم بهتر موضوعات، به ارتباط مطالب و در نتیجه افزایش سطح یادگیری خودکمک کنید.

۴- ساعات و فرصت های مطالعه را به زمان هایی برای مطالعه و زمان هایی برای استراحت تقسیم کنید.

Tags