سیاره به‌تازگی کشف‌شده، ممکن است در منظومه ای سه ستاره ای واقع شده باشد

اردیبهشت, ۱۳۹۷ بدون نظر علم و دانش, نجوم و فضا

سیاره به‌تازگی کشف‌شده، ممکن است در منظومه ای سه ستاره ای واقع شده باشد

 

تیم بین‌المللی از اخترشناسان موفق به کشف سیاره‌‌ای خارج منظومه شمسی موسوم به مشتری داغ شده‌اند که با سرعتی بالا به دور ستاره‌ی میزبان خود می چرخد.

این مشتری داغ جدید که KELT-21b نام‌گذاری شده، بزرگ‌تر از مشتری است و در کمتر از چهار روز به دور ستاره‌ی میزبان خود می‌چرخد. مشتری‌های داغ سیارات بسیار داغ و بزرگی هستند که معمولا به سبب فاصله کم با ستاره میزبان خود، دارای دمای سطح بسیار بالایی هستند. این سیارات بسیار بزرگ هستند، به این دلیل به‌راحتی می‌توانند مطالعه شوند و در نتیجه این امکان را به اخترشناسان می‌دهند که دانسته‌های خود از سیارات خارج از منظومه شمسی را بهبود بخشند و فرضیه‌های خود را به اثبات برسانند. این اخترشناسان نتایج یافته‌های پژوهش خود را در نشریه‌ی علمی آنلاینarXiv منتشر کرده‌اند.

سیاره‌ی KELT-21b با همکاری گروهی از اخترشناسان به سرپرستی مارشال سی. جانسون از دانشگاه ایالتی اوهایو کشف شد. اخترشناسان از مجموعه تلسکوپ‌های رباتیک کلت یا تلسکوپ بسیار کوچک کیلودرجه (KELT) واقع در ناحیه‌ی وینر آریزونا برای مشاهده سیاره‌ی KELT-21 بهره بردند. این کشف بخشی از پروژه‌ی کلت است، در این پروژه برخی سیارات خارج از منظومه‌ی شمسی که به دور ستارگانی درخشان می‌گردند، مورد بررسی قرار می‌گیرند.

سیاره‌ی KELT-21b

اخترشناسان از مجموعه تلسکوپ‌های رباتیک کلت (KELT) برای مشاهده سیاره‌ی KELT-21 بهره بردند

پژوهشگران تیم جانسون، سیگنال‌های ترانزیتی منحنی نور سیاره‌ی را در اطلاعات جمع‌آوری‌شده توسط تلسکوپ مورد استفاده خود مشاهده کردند. این پژوهشگران سپس با استفاده از سیگنال‌هایی که توسط رصدخانه Network KFUN به ثبت رسیده بود، داده های خود را تأیید کردند.

همان‌طور که می‌دانید، بسیاری از کشفیات اخیر سیارات فراخورشیدی به وسیله‌ی روش گذر یا ترانزیت انجام می‌گیرد. پدیده‌ی گذر، هنگامی رخ می‌دهد که در آن سیاره مورد نظر از دید ناظر زمینی، از روی قرص ستاره‌ی میزبان خود عبور کند. بر اثر این گذر، میزانی از نور ستاره‌ی میزبان مسدود می‌شود و روشنایی ستاره تغییر می‌کند و چنانچه پژوهشگران در سنجش‌های فتومتری خود، قادر به مشاهده‌ی تغییر نوری در ستاره شوند، این تغییر نوری می‌تواند دلیلی بر وجود یک سیاره در اطراف ستاره‌ی مورد نظر باشد.

در این پژوهش مشخص شد که سیاره‌ی KELT-21b، حدود ۱.۵۹ برابر غول گازی مشتری شعاع دارد؛ اما اندازه‌ی دقیق این سیاره هنوز نامشخص است. اخترشناسان تنها می‌توانند به حدس بگویند که سیاره‌ی KELT-21b، به بزرگی حدود ۳.۹۱ برابر مشتری باشد. این مشتری داغ هر ۳.۶۱ روز یک‌ بار به دور ستاره‌ی میزبان خود گردش می‌کند. دمای این سیاره‌ی به‌تازگی کشف‌شده ۲۰.۵۱ درجه‌ی کلوین است.سیاره‌ی KELT-21b با سرعت بسیار بالای حدود ۱۴۶ کیلومتر بر ثانیه به دور ستاره‌ی میزبان خود گردش می‌کند.

اخترشناسان می‌گویند با توجه به اطلاعاتی که در اختیار دارند، سیاره‌ی KELT-21b نمونه‌ی دیگری از یک سیاره‌ی مشتری داغ است. مشتری‌های داغ، سیاراتی خارج از منظومه شمسی و همچون غول‌های گازی منظومه‌ی ما هستند. دوره‌ی گردشی این سیارات حدود کمتر از ۱۰ روز است. ستاره‌ی میزان این غول گازی، ستاره ای است که حدود ۱.۶ خورشید شعاع دارد و نزدیک ۴۶ درصد از خورشید ما بزرگ‌تر است. این ستاره حدود ۱.۶ میلیارد سال قدمت دارد و دارای دمایی حدود ۷۶۰۰ درجه کلوین است.

تصویربرداری با وضوح بالای اخترشناسان نشان داده است که یک جفت ستاره با فاصله‌ای نزدیک به هم، دور ستاره‌ی میزبان (یک منظومه‌ی بالقوه سه ستاره‌ای) این سیاره‌ی KELT-21b می‌چرخند

جانسون و تیم پژوهشی‌اش اعلام کرده‌اند که هنوز نمی‌توانند به‌طور قطعی یافته‌های خود را تأیید کنند؛ بنابراین نیاز به مشاهدات بیشتری است. آن‌ها در پژوهش خود نوشتند:

مشاهدات تصویربرداری با وضوح بالای ما نشان داد که یک جفت ستاره با فاصله‌ای نزدیک به هم به دور ستاره‌ی میزبان این سیاره‌ می‌چرخند. با وجودی که با اطلاعات فعلی، نمی‌توانیم تأیید کنیم که این دو ستاره ارتباطی به سیاره‌ی KELT-21 دارند یا خیر؛ اما از لحاظ آماری به نظر نمی‌رسداین دو ستاره بی‌ارتباط به سیاره‌ی فوق باشند.

اگر فرضیه فوق تأیید شود، بدان معنی است که KELT-21b یکی از معدود سیارات فراخورشیدی است (که تاکنون کشف شده) که در منظومه‌ی ستاره‌ای سه گانه قرار دارد.

منبع PHYS